„Gigt“ er samheiti yfir fjölda mismunandi sjúkdóma sem valda einkum verkjum og bólgum í liðum, en geta líka haft áhrif á sinar, vöðva og jafnvel innri líffæri.

• Algengustu gigtarsjúkdómarnir hjá ungu fólki eru m.a. liðagigt, hryggikt og barnagigt (JIA).
• Einkenni geta verið verkir, stirðleiki, bólgur, þreyta og svefnvandi.
• Einkennin koma oft í köstum, þannig að stundum gengur daglegt líf vel en á öðrum tímum getur nám og félagslíf orðið mjög krefjandi.

Það er mikilvægt að muna: gigt er ósýnilegur sjúkdómur og því sér fólk ekki alltaf hvað þú ert að ganga í gegnum.

Hvaða áhrif getur gigt haft á nám?

• Erfitt að sitja lengi í kennslustofu vegna verkja og stirðleika
• Þreyta og svefntruflanir sem gera nám erfiðara
• Þörf á meiri sveigjanleika í skilafrestum og mætingu
• Áskoranir við íþróttir eða verklega kennslu
• Áhyggjur af því að missa af félagslífi vegna veikindakasta

Hver er réttur þinn?

Ísland hefur lög og reglur sem tryggja nemendum með langvinna sjúkdóma rétt á stuðningi í námi.

Í framhaldsskóla

• Þú átt rétt á sérúrræðum og stuðningi, t.d. sveigjanlegum skilafrestum, lengdum próftíma eða breytingum á mætingarskyldu.
• Skólinn getur aðstoðað við að laga stundatöflu eða finna lausnir í samstarfi við námsráðgjafa og kennara.

Í háskóla

• Nemendur með langvinna sjúkdóma geta fengið sérúrræði í prófum, t.d. lengri próftíma, sérsal eða tölvuaðgang.
• Háskólarnir bjóða upp á náms- og starfsráðgjafa sem hjálpa til við að útskýra réttindi og sækja um stuðning.
• Það er mikilvægt að skila inn læknisvottorði og útskýra hvaða stuðning þú þarft.

Almenn réttindi

• Samkvæmt lögum um jafna meðferð og aðgengi áttu rétt á því að nám þitt sé aðgengilegt þrátt fyrir sjúkdóm. Í þessum skilningi er aðgengi ekki bara að húsnæði heldur einnig aðgengi að námsefni, glósum, hljóðbókum og öðru sem getur auðveldað þér námið.
• Ef þú þarft fjárhagslegan stuðning er hægt að leita til LÍN (Lánasjóðs íslenskra námsmanna) sem býður sérúrræði í sérstökum tilfellum.
• Sveigjanleiki og einstaklingsmiðaður stuðningur á að vera í boði á öllum skólastigum ef þörf er á.

Hvar get ég fengið hjálp?

• Námsráðgjafi skólans: Fyrsta skrefið er að tala við hann og útskýra stöðuna.
• Gigtarfélagið: Félagið býður ráðgjöf um réttindi, jafningjastuðning og hópa fyrir ungt fólk.
• Heilbrigðisstarfsfólk: Læknir eða sjúkraþjálfari getur útbúið vottorð sem styður umsókn þína um stuðning.

Gott að muna ✨

• Þú þarft ekki að útskýra sjúkdóminn í smáatriðum – en það hjálpar að segja skólafólki hvernig hann hefur áhrif á daglegt líf þitt.
• Þú hefur rétt á stuðningi – þetta er ekki „miskunn“ heldur lögbundin réttindi.
• Því fyrr sem þú talar við skólann um þínar þarfir, því auðveldara er að finna lausnir.
• Gigt er ósýnilegur sjúkdómur ef þú lætur ekki vita af því að þú þurfir aðlögun á aðstæðum þá færð þú ekki hjálpina sem þú átt rétt á.

💙 Markmiðið er að þú getir stundað nám á þínum forsendum, þrátt fyrir gigt. Með réttum stuðningi er það vel hægt.